Μια ιστορική στιγμή για την πολιτιστική κληρονομιά της Μακεδονίας εκτυλίχθηκε το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026 στη Θεσσαλονίκη, καθώς παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό οι λεηλατημένοι θησαυροί από τα μοναστήρια της βόρειας Ελλάδας, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στα ιστορικά αντικείμενα από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης στο Παγγαίο.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη προχώρησε στην αποκάλυψη των 48 ιστορικών κειμηλίων που επαναπατρίστηκαν από τη Βουλγαρία, σε ειδική εκδήλωση στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού. Τα αντικείμενα, τα οποία ξεπερνούν τα 53 αν συνυπολογιστούν και τα διπλά κομμάτια, αφαιρέθηκαν βίαια το 1917 μετά τις σφαγές που σημειώθηκαν στην ευρύτερη περιοχή.
Ανάμεσα στους πολύτιμους θησαυρούς που επέστρεψαν, οι οποίοι χρονολογούνται από τον 16ο μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, περιλαμβάνονται ιερές εικόνες, άμφια, σταυροί, λειψανοθήκες, καθώς και ένας Επισκοπικός Θρόνος. Στην εκδήλωση παρέστησαν εκπρόσωποι από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης στο Παγγαίο, μαζί με βουλευτές και εκπροσώπους του πολιτικού κόσμου.
Όπως τόνισε η Λίνα Μενδώνη, τα κειμήλια διαθέτουν τεράστια ιστορική, αρχαιολογική αλλά και συναισθηματική αξία. Η επιστροφή τους αποτελεί μόνο την αρχή για τη διεκδίκηση ακόμη περισσότερων λεηλατημένων θησαυρών, καθώς έχει ήδη επιτευχθεί το κρίσιμο βήμα της αποδοχής της νόμιμης ελληνικής ιδιοκτησίας από τη βουλγαρική πλευρά.
Η επιλογή της διπλωματικής οδού αντί της νομικής διεκδίκησης κρίθηκε προτιμητέα, καθώς η συμφωνία ανταλλαγής, που περιλαμβάνει την επιστροφή των οστών του τσάρου Σαμουήλ, προσφέρει στην Ελλάδα ένα ισχυρό διπλωματικό πλεονέκτημα για μελλοντικές επιστροφές. Τα κειμήλια θα εκτίθενται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026.
Πηγή: ΕΡΤ3 Σύνταξη: Μαρία Καλτσίδη Ρεπορτάζ: Γιώργος Γεωργιάδης
