γράφει ο
Γιώργος Καρανίκας
Αν ρωτήσεις την τεχνητή νοημοσύνη να σου κάνει μια σούμα για το που βρίσκεται σήμερα το ΕΣΥ, θα σου απαντήσει ως εξής: «Το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) βρίσκεται σήμερα σε οριακό σημείο, αντιμετωπίζοντας χρόνιες παθογένειες σε συνδυασμό με σύγχρονες προκλήσεις.
Η κατάστασή του χαρακτηρίζεται από σοβαρές ελλείψεις και χαμηλή χρηματοδότηση, δημιουργώντας έντονο προβληματισμό.
Τα βασικά ζητήματα που διαμορφώνουν τη σημερινή του εικόνα περιλαμβάνουν τα εξής χαρακτηριστικά:
Διαρροή Ιατρικού Προσωπικού: Παρατηρείται μεγάλη φυγή γιατρών και νοσηλευτών προς τον ιδιωτικό τομέα ή το εξωτερικό, λόγω των εξαντλητικών συνθηκών εργασίας, των εφημεριών και των χαμηλών αμοιβών.
Τεράστιες Λίστες Αναμονής: Οι ασθενείς συχνά αντιμετωπίζουν πολύμηνες καθυστερήσεις για τακτικά ραντεβού σε εξωτερικά ιατρεία, καθώς και για προγραμματισμένες χειρουργικές επεμβάσεις.
Υποστελέχωση και Υποδομές: Πολλά νοσοκομεία στην περιφέρεια αλλά και στα μεγάλα αστικά κέντρα λειτουργούν με ελλείψεις σε βασικές ειδικότητες, ενώ η κατάσταση στις εφημερίες μπορεί να γίνει ιδιαίτερα πιεστική.
Ιδιωτικοποίηση Υπηρεσιών: Για την αποσυμφόρηση των δημόσιων νοσοκομείων, η Πολιτεία έχει προχωρήσει σε ενέργειες όπως η θέσπιση απογευματινών χειρουργείων επί πληρωμή και η συνεργασία με ιδιώτες γιατρούς, κινήσεις που έχουν προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις για τον δημόσιο χαρακτήρα του συστήματος.
Από εκεί και πέρα η επίσημη πολιτική ηγεσία υποστηρίζει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις με στόχο τον εκσυγχρονισμό και την αναδιοργάνωση των δομών (πρόγραμμα «Το ΕΣΥ Άλλαξε»).
Ωστόσο, η πλειονότητα των υγειονομικών και των ενώσεων ασθενών κρίνει πως απαιτείται γενναία αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης και ουσιαστική ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού για να αναστραφεί η κατάσταση.
Από την άλλη παίζει το φακελάκι στα νοσοκομεία σε περιπτώσεις με επεμβάσεις που απαιτούν εξειδίκευση και πεπειραμένα χέρια;
Το ΑΙ αναφέρει: «Ναι, το φαινόμενο της παράνομης απαίτησης χρημάτων (το λεγόμενο «φακελάκι») εξακολουθεί να υφίσταται στα δημόσια νοσοκομεία.
Νομικά, δεν αποτελεί «έκφραση ευγνωμοσύνης», αλλά ποινικό αδίκημα δωροδοκίας. Σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες από τους αρμόδιους φορείς (Εθνική Αρχή Διαφάνειας, Υπουργείο Υγείας), εάν σας ζητηθεί φακελάκι, μπορείτε να κάνετε τα εξής:
Άμεση Καταγγελία: Υποβάλλετε επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία ηλεκτρονικά μέσω της επίσημης πλατφόρμας του gov.gr.
Στοιχεία που χρειάζονται: Καταγράψτε συγκεκριμένες λεπτομέρειες, όπως το ονοματεπώνυμο του γιατρού, την κλινική του νοσοκομείου και την ημερομηνία του περιστατικού.
Βοήθεια και Πληροφορίες: Μπορείτε να συμβουλευτείτε τις οδηγίες του Συνηγόρου του Πολίτη ή του ιατρικού συλλόγου της περιοχής σας για τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε για την προστασία σας.
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να γνωρίζετε ότι σε πολλές περιπτώσεις η άμεση καταγγελία βοηθά τις αρμόδιες αρχές (όπως η Εθνική Αρχή Διαφάνειας) να λάβουν πειθαρχικά και ποινικά μέτρα κατά του παραβάτη.
Τώρα ξέρετε αν σας ζητήσουν φακελάκι τι πρέπει να κάνετε…
Το φιλότιμο…
Ναι ακόμη λειτουργεί μπορεί όχι στον υπερθετικό βαθμό όπως παλιά αλλά θα βρείς γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό που υπερβάλλουν των δυνάμεών τους και βοηθούν την κατάσταση, αλλά δεν είναι όπως παλιά…
Γενικά το κρατικό ΕΣΥ έχει αλλάξει και ακόμη κοστίζει πολλά, αν και οι υπηρεσίες του έχουν πάρει την κατιούσα σε ποιότητα.
Η νέα μελέτη του Κέντρου Έρευνας και Εκπαίδευσης στη Δημόσια Υγεία, την Πολιτική Υγείας και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΚΕΠΥ) και του Iνστιτούτου Εteron αποδεικνύει με αδιάσειστα δεδομένα ότι «Το ΕΣΥ βρίσκεται σε οριακό σημείο αντοχής».
Αν το Εθνικό Σύστημα Υγείας – ΕΣΥ ήταν κτίριο θα βρισκόταν όχι απλώς κοντά στην κατάρρευση, αλλά στο όριο θραύσης, το σημείο μετά από το οποίο δεν υπάρχει επιστροφή.
Στη μηχανική υλικών το όριο θραύσης ή όριο αντοχής, είναι το ανώτατο σημείο που μπορεί να αντέξει ένα υλικό πριν σπάσει, δηλαδή πριν υποστεί ολική καταστροφική αστοχία.
Δεν μπορεί άλλο να παραμορφωθεί, να λυγίσει, να προσαρμοστεί, αλλά πλέον θρυμματίζεται.
Η ερευνητική ομάδα του ΚΕΠΥ καταλήγει με βάση επιστημονικά εργαλεία ότι το ΕΣΥ σήμερα εμφανίζει «σαφείς ενδείξεις ρηγμάτωσης» ή αλλιώς «breaking-points». Πρόκειται για την οριακή εκείνη στιγμή, που ένας οργανισμός ή ένα σύστημα δεν μπορεί να απορροφήσει άλλη πίεση και καταρρέει.
Το ΕΣΥ σήμερα βρίσκεται σε ανάγκη επείγουσας ανάταξης, λέει ο Αλέξης Μπένος, ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής στο ΑΠΘ και διευθυντής του ΚΕΠΥ.
