γράφει ο
Κώστας Παπακοσμάς
Αυτή η φωτογραφία στο λιμάνι της Καβάλας, στα τέλη της δεκαετίας του 1940, παραχωρήθηκε από τον κ. Ιωάννη Λαδά, εγγονό του Ανθυποπλοίαρχου (ΕΦ) Θεόδωρου Αποστόλου, πρώτου κυβερνήτη του Πολεμικού σκάφους “Νίσυρος” ο οποίος παρέμεινε στο πλοίο ως το 1952, οπότε και παρέδωσε στον Σημαιοφόρο (ΕΦ) Π. Εϊπίδη.
Το “Νίσυρος” ναυπηγήθηκε το 1944 στα ναυπηγεία της εταιρείας Anglo – American Nile Tourist Co στο Καΐρο. Παρελήφθη από την Ελλάδα τον Μάιο του 1947 στη Μάλτα.
Αμέσως μετά την άφιξή του στην Ελλάδα έγιναν οι απαραίτητες μετασκευές (κυρίως η αφαίρεση των συστημάτων ναρκαλιείας) ώστε να χρησιμοποιηθεί ως πλοίο μεταφοράς του Βασιλέως Παύλου, η στέψη του οποίου είχε γίνει τον Απρίλιο του ίδιου έτους.
Γράφει ο Λεωνίδας Τσιαντούλας Αρχιπλοίαρχος (ε.α.) του Πολεμικού Ναυτικού στην ιστοσελίδα navalhistory.gr του Ελληνικού Ινστιτούτου Ναυτικής Ιστορίας για την ιστορία των σκαφών αυτών: “Την περίοδο 1945 – 47 η βρετανική κυβέρνηση παραχώρησε επί δανεισμό στο ελληνικό Βασιλικό Ναυτικό 15 ξύλινες ακταιωρούς στις οποίες δόθηκαν τα ακόλουθα ονόματα: Δολιανά – Δομοκός – Δοξάτον – Δράμα – Καλίνη – Καλαμπάκα – Κάρπαθος – Καρπενήσι – Κάσος – Καστελλόριζον – Κως – Νίσυρος – Τήλος – Τσατάλτζα – Χάλκη.
Τέσσερις από αυτές επεστράφησαν σταδιακά στη μεγάλη Βρετανία την περίοδο 1951 – 52, ενώ οι υπόλοιπες παρέμειναν σε υπηρεσία στο ΒΝ σταδιακά παροπλιζόμενες μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’60.
Αυτά τα μικρά και ταπεινά σκάφη ανήκαν στον τύπο Fairmile B ΜL (ML=συντομογραφία του όρου motor launch), που είναι ίσως ο πιο πετυχημένος τύπος ακταιωρών τόσο στη διάρκεια όσο και αμέσως μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Πρόκειται για την εξέλιξη του τύπου Fairmile A ML, που ήταν σχεδιασμένος από το βρετανικό ναυπηγείο Fairmile Marine το οποίο είχε την εξαιρετική ιδέα να προκατασκευάζει τα κύρια τμήματα του σκάφους (όλα ξύλινα) και να τα προωθεί σε πολλά ναυπηγεία ώστε εκείνα να προβούν στη συναρμολόγηση και στη συμπλήρωση με τον δευτερεύοντα εξοπλισμό τους.
Με αυτό τον τρόπο πετύχαιναν ένα μεγάλο αριθμό παράλληλα ναυπηγούμενων σκαφών για την κάλυψη των αναγκών του Ναυτικού για παράκτιες επιχειρήσεις σε όλα τα μέτωπα. Στο διάστημα 1940 – 1945 χτίστηκαν 650 τέτοια σκάφη”.
