γράφει ο
Κώστας Παπακοσμάς
Πριν εννέα χρόνια τέτοια μέρα η Καβάλα τιμούσε την ιστορία της επανατοποθετώντας το άγαλμα του Στρατιώτη των Βαλκανικών Πολέμων. Ήταν 23 Ιουνίου το 2016.
Δεκαετίες ξεχασμένο, το άγαλμα και το ..ακρωτηριασμένο κεφάλι του σε μια.. αποθήκη προκάλεσε το ενδιαφέρον σε μια ομάδα φίλων της ιστορίας αλλά και πολιτών με αγάπη για το τόπο.
Αύριο, μπροστά από το άγαλμα στις 20:30 το βράδυ, στην Πλατεία “Κρίτωνος Κονσουλίδη”στο προγραμματισμό των εκδηλώσεων της πόλης “ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ – 2025” θα πραγματοποιηθεί ομιλία του κ. Κωνσταντίνου Χ. Πεσυρίδη Υποψήφιου Διδάκτορα του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης με θέμα: “Η Βουλγαρική κατοχή 1916 - 1918 στην πόλη της Καβάλας”.
Θα υπάρχει ταυτόχρονα προβολή ενημερωτικού υλικού αλλά και το χρονικό επανατοποθέτησης του αγάλματος. Το μακρινό 2011 έχοντας τον θεσμικό ρόλο του Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, ξεκίνησα όλες τις διαδικασίες για την επανατοποθέτηση του.
Ήταν όμως μια συλλογική προσπάθεια απόδοσης τιμής στους αγώνες των προγόνων μας, η επανατοποθέτηση του μνημείου έγινε όπως βρέθηκε, με σπασμένο, μέρος του κεφαλιού, το κεφάλι και με την απουσία των ποδιών και μέρους του χεριού.
Η πλήρης αποκατάσταση στην αρχική του μορφή, μας προβλημάτισε γιατί το αποτέλεσμα θα ήταν συγκόλληση άλλου υλικού...
Ταυτόχρονα το νόημα της επανατοποθέτησης έχει να κάνει και με το να δείξει την βαρβαρότητα των γειτόνων την εποχή εκείνη.
Ο Δήμος Καβάλας και η τότε Δήμαρχος Δήμητρα Τσανάκα το 2016, αγκάλιασαν την προσπάθεια εκείνη και έτσι φτάσαμε στο τελικό αποτέλεσμα την αναστήλωση του αγάλματος.
Στην συνοδευτική πινακίδα αναγράφονται πολλά στοιχεία και το σκεπτικό της τοποθέτησης ξανά. Η γραφή είναι σε τρεις γλώσσες. Επίσης τοποθετήθηκε σε ειδική προστατευόμενη θέση (γυαλί και με φωτισμό).
Η θέση έχει να κάνει με τη νέα δομή των μνημείων στο χώρο (είναι δίπλα στην προτομή του Κονσουλίδη σε σημείο όπου μπορεί κάποιος να δει συνολικά τις θυσίες του τόπου αυτού για Ελευθερία και Ανεξαρτησία.
Έψαχνα χρόνια να βρω πότε οι Βούλγαροι κατακτητές την περίοδο 1941 – 44 αποκαθήλωσαν και έριξαν στην θάλασσα το άγαλμα του Στρατιώτη των Βαλκανικών πολέμων που ήταν στο κέντρο της πλατείας της Καβάλας.
Ήταν ο δεκαπενταύγουστος με το παλαιό ημερολόγιο του 1941 για τους Βουλγάρους (νύχτα 28ης προς 29ης Αυγούστου 1941) και στρατιώτες αφού με ένα βαρύ όχημα έριξαν το άγαλμα στην πλατεία από την μεγάλη του βάση με σχοινιά το μετέφεραν στην παραλία και το έριξαν στην θάλασσα το κεφάλι του αγάλματος το παράχωσαν μέσα σε όγκο σκουπιδιών στο λιμάνι.
Αυτή η μαρτυρία δημοσιεύτηκε το 1955 σε επιστολή, προ την εφημερίδα “Πρωινή”, που έστειλε από την Θεσσαλονίκη Καβαλιώτης που την ημέρα εκείνη ήταν μέσα σε μια βάρκα με σκοπό να φύγει για τα παράλια της Χαλκιδικής.
Πέρσι τέτοιες ημέρες η ιστορία του τόπου μας και συγκεκριμένα αυτή που έχει σε σχέση με τον Στρατό παρουσιάσθηκε στην Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Καβάλας.
Μια σύμπτωση.. το 2016, χρονιά τοποθέτησης του αγάλματος ήταν επιτελάρχης της Μεραρχίας μας, ο σημερινός Στρατηγός διοικητής της Υποστράτηγος Ηλίας Κωστάκης, τότε η συμβολή του στην απόδοση των τιμών στην ... ιστορία μας ήταν καθοριστική, όπως και τώρα, η δε ανταπόκριση των συμπολιτών μας για την έκθεση, εκείνη τον Ιούνιο του 2024, των τεκμηρίων ιστορίας στην Στρατιωτική Λέσχη είναι συγκινητική.
Καθημερινά μας επισκέπτονταν πολίτες και μας κατέθεταν φωτογραφίες, αναμνηστικά αλλά και έγγραφα οικείων προσώπων τους που έχουν σχέση με την καταγραφή της ιστορίας και την σχέση τους με τον στρατό. Ο Φώτης Μπέγκας από την Δράμα μας έστειλε ένα σπάνιο "προσωρινό απολυτήριο" του πατέρα τον Απρίλιο του 1941 από την 7η Μεραρχία με .. γραφή και στα Γερμανικά μια και ήδη η περιοχή είχε καταληφθεί από τα Γερμανικά στρατεύματα.
Κυρία μας έφερε φωτογραφίες από την περιοχή της Αγίας Παρασκευής όπου υπήρχε το ταβερνάκι με την ονομασία "Ρομάντζο" και εξυπηρετούσε τους στρατεύσιμους του παρακείμενου στρατοπέδου αλλά και του στρατιωτικού ραδιοφωνικού σταθμού. Άλλες κυρίες μας έφεραν τα αναμνηστικά διπλώματα των γονιών τους που αναφέρονται στους αγώνες του Έθνους.
