γράφει ο
Κώστας Παπακοσμάς
Γράφω την τοπική ιστορία, μέσα από πρόσωπα, γεγονότα, ημερομηνίες.
Στιγμές του παρελθόντος στην Καβάλα.
Η ιστορία του τόπου μας ρωτώντας τους συμπολίτες μας ανατρέχοντας στο αρχείο του τοπικού τύπου αλλά και στις εκδόσεις που έγιναν στην πόλη μας.
Μαθαίνουμε ότι η πρώτη εικονογραφημένη εφημερίδα στην Καβάλα με τον τίτλο “Η Καμπάνα” εκδόθηκε στις 26 Ιουνίου 1922.
Την περίοδο 1922 – 1940 έχουμε τις εφημερίδες «Ανεξάρτητος» «Νεολόγος» «Χρόνος» «Ελεύθερος τύπος» « Πρόοδος» «Προσφυγική» «Φωνή» «Τηλέγραφος» «Πρωία», «Εθνικός Κήρυκας».
Από το 1926 μέχρι το 1930 άφησε όμως εποχή η καθημερινή τετρασέλιδη εφημερίδα “Κήρυξ” που εξέδωσε ο Δημήτρης Ζιώγας και ήταν μια έκδοση που ασχολούνταν με τα τοπικά και πανελλαδικά θέματα είχε χρονογραφήματα ανακοινώσεις και αποτελεί σήμερα τον μοναδικό συνδετικό κρίκο της πόλης με το παρελθόν της και ειδικά την δεκαετία του 1920.
Μαθαίνουμε από την ιστορική μας αναζήτηση ότι, μεταξύ των οδών Αναγεννήσεως, Ελευθερίας και Ισμήνης βρίσκεται η οδός Αριστοτέλους Στάνη.
Ο Αριστοτέλης Στάνης ήταν καθηγητής στην Καβάλα πριν την απελευθέρωση της όσο και στα δύσκολα χρόνια των Βουλγαρικών κατοχών.
Η οδός ονομάσθηκε Στάνη μετά τον θάνατο του.
Για ένα μικρό χρονικό διάστημα ο δρόμος αυτός είχε ονομασθεί σε “Οδός Ούνρρας”.
Με την ονομασία αυτή η τότε Δημοτική αρχή ήθελε να τιμήσει την Αμερικανική βοήθεια στην χώρα μας και στην πόλη μας ειδικότερα. Ποια ήταν όμως η Ούνρρα;, οι συμπολίτες μας την έλεγαν Ούντρα.
Στις 1 Απριλίου1945 αρχίζει η δράση της UNRRA στην Ελλάδα.
Η οργάνωση αυτή των Η. Π. Α. έστελνε στην Ελλάδα τρόφιμα, είδη ρουχισμού και με χρήματα επιχείρησε την ανασύνταξη και δημιουργία υποδομών στην κατεστραμμένη χώρα.
Πέρα των οδών, στην πόλη μας κυριάρχησαν από στόμα σε στόμα και πολλές ονομασίες πού όριζαν ολόκληρες περιοχές, ήταν σημεία συνάντησης και αναφοράς.
Στη συνοικία της Δεξαμενής (το όνομα της, από την Δεξαμενή νερού που έγινε εκεί συναντάμε, επί της οδού 7ης Μεραρχίας τα πλυντήρια «Τσακατάρα» τα οποία λειτουργούσαν αρκετά χρόνια εκεί.
Στην οδό Υψηλάντους, με Κωνσταντινουπόλεως υπήρχε ένας ανοιχτός επίπεδος χώρος όπου οι καπνέμποροι της εποχής είχαν δημιουργήσει ένα υποτυπώδες γήπεδο τένις.
Οι περίοικοι αποκαλούσαν την περιοχή “το τένις” ενώ τα μικρά παιδιά της συνοικίας έτρεχαν και μάζευαν τις μπάλες των “αθλουμένων” παίρνοντας, από αυτούς, ένα συμβολικό χαρτζιλίκι.
Την ονομασία «Γέφυρα» την συναντάμε σε δυο περιοχές – χαρακτηρίζοντας μάλιστα και στάσεις αστικών λεωφορείων- στη γειτονιά του «Γκιρτζή» (ο Απόστολος Γκιρτζής ήταν ο εργολάβος που έκτισε τις προσφυγικές κατοικίες) κοντά στο δημοτικό σχολείο όπου ήταν μια ξύλινη γέφυρα , πάνω από χείμαρρο που υπήρχε εκεί.
“Γέφυρα” είχαμε και στη περιοχή της σημερινής στρατιωτικής λέσχης όπου και εκεί το έδαφος και το τρεχούμενο νερό , που κατέβαινε στην θάλασσα από τους γρανιτένιους λόφους της πόλης μας, ανάγκασε, την δημοτική αρχή στην δεκαετία του 1920 να κατασκευάσει γέφυρα.
Η Καβάλα είχε στο πρώτο μισό του προηγούμενου αιώνα, αλλά και μέχρι την δεκαετία του 1970 πολλά και αξιόλογα θερινά σινεμά, που έφερναν κάθε καλοκαίρι ότι καλύτερο είχε η 7η τέχνη από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Εκεί όπου είναι σήμερα, η Εθνική Τράπεζα, στην πλατεία υπήρχε αρχικά ο θερινός κινηματογράφος «Έσπερος» στη συνέχεια χτίστηκε το ξενοδοχείο «Αστέρας», στο ισόγειο του οποίου λειτούργησε και η Τράπεζα και στη συνέχεια αφού γκρεμίστηκε το ξενοδοχείο έγινε αποκλειστικά το νέο κτίριο της τράπεζας.
Θερινός κινηματογράφος υπήρχε και στον διπλανό χώρο (σήμερα είναι το τουριστικό περίπτερο του Δήμου Καβάλας) και ονομάζονταν «Ζέφυρος».
Τα θερινά «Ολύμπια» ήταν στην παραλία (γωνία Φιλικής Εταιρείας με Αβέρωφ) ο θερινός κινηματογράφος «Ροδόπη» στη θέση του σημερινού χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων.
Θερινοί κινηματογράφοι υπήρχαν στη περιοχή του Τιμίου Σταυρού (οδός Αγίου Αθανασίου) αλλά και στην Καλαμίτσα στη περιοχή «Πλατανάκια», σήμερα στην περιοχή πίσω και αριστερά του κλειστού γυμναστηρίου.
Στις φωτογραφίες μας.
Η Αντισφαίριση (τέννις ) στην Καβάλα, προπολεμικά (η φωτογραφία είναι από το www.elia.org.gr) αλλά και η διασταύρωση των οδών Αβέρωφ και Ε. Βενιζέλου, η περιοχή Γέφυρα.
