Πέρα από την ανάλυση των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ για την Οικονομία της Καβάλας (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ) οι μελετητές του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ προχώρησαν και σε συμπεράσματα ειδικά για τον τουρισμό και όχι μόνο. 

 

Αναφέρουν ενδεικτικά: 

 

Γενική εικόνα της οικονομίας

 

Το κατά κεφαλήν εισόδημα της Θάσου είναι σαφώς μεγαλύτερο από αυτό της Καβάλας όμως ένα μεγάλο μέρος του διαχέεται στην Καβάλα εξαιτίας των μετακινήσεων κατοίκων και επισκεπτών.

 

Τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της κακής ακτοπλοϊκής σύνδεσης μεταξύ Θάσου και Καβάλας παρατηρείται μία εκτροπή μετακινήσεων των κατοίκων της Θάσου από την Καβάλα προς την Ξάνθη.

 

Αναφορικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες της περιοχής, κυριαρχούν η έλλειψη ζήτησης και η αδυναμία πρόσβασης στη χρηματοδότηση.

 

Ανταγωνισμός – αθέμιτος ανταγωνισμός

 

• Η εισαγωγή στο λιανεμπόριο προϊόντων και υπηρεσιών, τα οποία ανήκαν παραδοσιακά στον κλάδο της εστίασης εντείνουν την πίεση προς τις επιχειρήσεις της εστίασης.

 

• Σε σχέση με τον αθέμιτο ανταγωνισμό, στην εστίαση παρατηρείται ότι λόγω πλημμέλειας στη διενέργεια ελέγχων αρκετές επιχειρήσεις δεν τηρούν τις χωροταξικές διατάξεις ενώ ως σημαντικό πρόβλημα αναφέρθηκε η πρακτική αρκετών αφανών επιχειρηματιών σε εποχικές επιχειρήσεις εστίασης οι οποίοι λειτουργούν ως στρατηγικοί κακοπληρωτές και έχουν μεγάλα περιθώρια μείωσης των τιμών.

 

• Στον κλάδο των καταλυμάτων, οιονεί αθέμιτος ανταγωνισμός προέρχεται από ένα πλήθος ενοικιαζόμενων δωματίων μέσω πλατφορμών βραχυπρόθεσμης μίσθωσης τα οποία αντιμετωπίζουν χαμηλότερο κόστος λειτουργίας.

 

Ενεργειακό κόστος

 

• Το υψηλό ενεργειακό κόστος είναι ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις της περιοχής κάτι το οποίο είναι εγγενές πρόβλημα για το σύνολο των επιχειρήσεων στη χώρα μας.

 

• Κυριαρχεί ανησυχία για τη μεγάλη άνοδο των τιμολογίων ρεύματος τα τελευταία χρόνια ενώ προβληματισμός επικρατεί για την εξέλιξη του κόστους της ενέργειας ενόψει της πλήρους απολιγνιτοποίησης της χώρας.

 

• Το παράδοξο είναι ότι τόσο για τις επιχειρήσεις του κλάδου των καταλυμάτων όσο και της εστίασης, όσο αυξάνεται το μέγεθός τους τόσο αυξάνεται η αναλογία του ενεργειακού κόστους στο συνολικό κόστος λειτουργίας τους.

 

• Ένα σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν πόλεις της περιφέρειας όπως η Καβάλα είναι ότι δεν υπάρχει παροχή φυσικού αερίου απευθείας στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης όπως πχ στις επιχειρήσεις της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας.

 

Τουρισμός (διάρθρωση)

 

• Ο τουρισμός είναι ένας από τους σημαντικότερους κλάδους για την περιοχή και ειδικά για το νησί της Θάσου.

 

• Γενικότερα παρατηρείται ένας δυισμός στο τουριστικό προϊόν της περιοχής με την Καβάλα και τη Θάσο να είναι ελάχιστα ολοκληρωμένες σε ένα ενιαίο προϊόν.

 

Ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις τουριστών που επισκέπτονται και τις δύο περιοχές.

 

• Η Καβάλα, η Νέα Ηρακλείτσα και η Νέα Πέραμος είναι αρκετά συνδεμένες τουριστικά με τουρίστες από τα Βαλκάνια αλλά και Έλληνες από τις γύρω περιοχές. Αντίθετα, η Θάσος είναι η πιο τουριστική περιοχή με σαφώς μεγαλύτερα ποσοστά ξένων τουριστών.

 

• Σε αδρές γραμμές, ενώ ο μέσος όρος των διανυκτερεύσεων στην Θάσο είναι 12-13 μέρες, στην Καβάλα είναι μόνο 2.

 

Τουρισμός (Αγορές)

 

• Η υποτίμηση της τούρκικης λίρας κατά 80% την τελευταία 10ετία, περιόρισε σημαντικά την έλευση τουριστών από την Τουρκία ενώ η όξυνση των σχέσεων των δύο χωρών επηρέασε μεν αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό από ότι η υποτίμηση της λίρας.

 

Τα τελευταία χρόνια έχει ανακύψει μία νέα και αρκετά δυναμική αγορά, αυτή της Ρωσίας.

 

• Οι κοντινές περιοχές της Τουρκίας μπορούν να θεωρηθούν ως ανταγωνίστριες όμως το προϊόν που προσφέρουν (all inclusive ξενοδοχεία) στοχεύει σε διαφορετικό κοινό. Το μοντέλο των all inclusive ξενοδοχείων έχει αρχίσει να εμφανίζεται και στη Θάσο. Οι μονάδες αυτές αν και είναι πιο αποδοτικές, διαχέουν μικρότερη αναλογία του εισοδήματος που παράγουν στην τοπική αγορά.

 

• Από το σύνολο των τουριστών, η δαπάνη των Ελλήνων τουριστών είναι αναλογικά μεγαλύτερη όμως δεν αρκούν μόνο οι Έλληνες τουρίστες προκειμένου να επιτευχθεί πληρότητα στις τουριστικές υποδομές της περιοχής.

 

• Τα τελευταία χρόνια έχει ανθίσει ο ιστιοπλοϊκός τουρισμός ο οποίος παρουσιάζει μία σχέση υποκατάστασης με τον κλάδο των καταλυμάτων και εν μέρει της εστίασης ενώ διαπιστώνονται προβλήματα συνωστισμού στη μαρίνα από τις εταιρίες ναύλωσης.

 

Απουσιάζει μία κοινή στρατηγική για την αύξηση της προστιθέμενης αξίας του τουριστικού προϊόντος και το «άνοιγμα» σε νέες αγορές (Κίνα, Ρωσία).

 

Τουρισμός (Υποδομές - δίκτυα)

 

• Η μαρίνα της Θάσου βρίσκεται σε κακή κατάσταση με αρνητικό αντίκτυπο στην προσέλκυση, ιδιόκτητων κυρίως, σκαφών στην περιοχή.

 

• Ως ιδιαίτερα σημαντικό πρόβλημα με σημαντικές επιπτώσεις στις αναπτυξιακές προοπτικές της περιοχής είναι αυτό της ακτοπλοϊκής σύνδεσης μεταξύ Καβάλας και Θάσου ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες.

 

Πανδημία

 

• Η πανδημική κρίση φαίνεται ότι έπληξε εντονότερα τις περιοχές που εξαρτώνται περισσότερο από τον ξένο τουρισμό (Θάσος, Ηρακλείτσα και Νέα Πέραμος) και λιγότερο την Καβάλα.

 

• Η αντίληψη για τα οικονομικά μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι θετική και ειδικά αυτό της επιστρεπτέας προκαταβολής. Μία παράπλευρη θετική συνέπεια του μέτρου είναι ότι ευνόησε περισσότερο τους επαγγελματίες που δεν ασκούσαν αθέμιτο ανταγωνισμό αποκρύπτοντας εισόδημα.

 

• Τα μέτρα που εφαρμόστηκαν κυρίως μέσω του προγράμματος «Συν-εργασία» διέσωσαν το εισόδημα του προσωπικού αλλά αποδείχθηκαν προβληματικά σε μικρές επιχειρήσεις, όπου περιστασιακά απασχολούνται συμβοηθούντα μέλη.

 

Υπάρχει περιθώριο βελτίωσης των μέτρων προς της κατεύθυνση της περαιτέρω εξειδίκευσης ενώ βασικό αίτημα των επαγγελματιών είναι η ρύθμιση των χρεών που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

 

Επανεκκίνηση αγοράς

 

• Αναφορικά με τον τρόπο που άνοιξε η αγορά στον ξένο τουρισμό το περασμένο καλοκαίρι κυριαρχεί η αντίληψη ότι αυτό έγινε χωρίς σωστό προγραμματισμό και μία αλληλουχία λαθών λειτούργησε αποτρεπτικά για τους τουρίστες.

 

• Υπάρχει η αίσθηση ότι η παροχή voucher στους Έλληνες για εσωτερικό τουρισμό θα ήταν ένα πιο αποτελεσματικό εργαλείο για την επαναλειτουργία των τουριστικών επιχειρήσεων.

 

• Τέλος, επικρατεί μία συγκρατημένη αισιοδοξία αναφορικά με την ανάκτηση μέρους του τουρισμού που χάθηκε λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού. Ωστόσο η εκτίμηση είναι ότι ο τουρισμός δεν πρόκειται να ανακάμψει πλήρως πριν το 2022.

 

Προτάσεις

 

• Προκρίνεται μακροχρόνιος σχεδιασμός του τουριστικού προϊόντος με έμφαση στην:

 

- ολοκλήρωση του τουριστικού προορισμού της Θάσου και της Καβάλας. Τα διαφορετικά χαρακτηριστικά κάθε προορισμού θα μπορούσαν να αυξήσουν την ποικιλία και την ελκυστικότητα της ευρύτερης περιοχής.

 

- επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου σε 6-7 μήνες το χρόνο κάτι το οποίο θα ενίσχυε σημαντικά τη λειτουργία κλάδου.

 

- επέκταση σε νέες αγορές.

 

 

• Ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα θα μπορούσε να αποφέρει η δημιουργία συνεργατικών σχηματισμών επιχειρήσεων εντός αλυσίδων αξίας (πχ αγροδιατροφή με καταλύματα). Με τον τρόπο θα μπορούσαν να αναπτυχθεί ένα μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης εναλλακτικό των all-inclusive ξενοδοχειακών μονάδων.

 

• Η Περιφέρεια θα πρέπει να συνεργαστεί με τις κεντρικές υπηρεσίες σχεδιασμού και χάραξης τουριστικής πολιτικής ώστε στον προγραμματισμό τους να λαβαίνουν υπ’ όψη τους τις ιδιαιτερότητες της βόρειας Ελλάδας και της Καβάλας.

 

• Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για την εξασφάλιση 12μηνης απρόσκοπτης λειτουργίας των ακτοπλοϊκών γραμμών ώστε να λειτουργήσει η περιοχή ελκτικά όλο το χρόνο αξιοποιώντας όλα τα πλεονεκτήματα που διαθέτει.

 

 Γενικές προτάσεις

 

• Η ΓΣΕΒΕΕ έχει καταθέσει στο δημόσιο διάλογο ένα σύνολο προτάσεων που αφορούν την ανακούφιση των επιχειρήσεων από την κρίση που προκάλεσε η πανδημία. Οι σημαντικότερες εξ αυτών είναι:

 

- Επαρκής ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων.

 

- Διαγραφή των οφειλών προς το Δημόσιο και Ασφαλιστικά Ταμεία (χωρίς απώλεια συνταξιοδοτικού χρόνου), που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας και ελάφρυνση των φορολογικών συντελεστών.

 

- Προγράμματα επιδότησης του μη μισθολογικού ή/και του μισθολογικού κόστους για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας.

 

- Ευρύτερα, η ΓΣΕΒΕΕ έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για τη φορολογία, το ασφαλιστικό σύστημα, τη χρηματοδότηση, την καινοτομία και άλλους τομείς που ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες προκλήσεις που θέτει η τρέχουσα συγκυρία στο πλαίσιο του διαλόγου που άνοιξε η Έκθεση Πισσαρίδη για το αναπτυξιακό μοντέλο που θα ακολουθήσει η χώρα.