Ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 5,3 δισεκατομμυρίων ευρώ έρχεται από το φθινόπωρο του 2026 να αλλάξει τα δεδομένα για εκατομμύρια νοικοκυριά και χιλιάδες επαγγελματίες, προσφέροντας ισχυρή διέξοδο απέναντι στο υψηλό ενεργειακό κόστος.
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης παίρνει τη σκυτάλη από το Ταμείο Ανάκαμψης, μετά την κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου την άνοιξη του 2026. Το ταμείο λειτουργεί πρακτικά ως μηχανισμός άμυνας απέναντι στις νέες χρεώσεις εκπομπών ρύπων που επιβάλλει η ευρωπαϊκή οδηγία από το 2027 στα καύσιμα κίνησης και θέρμανσης.
Ο σχεδιασμός που ενεργοποιεί η Ελλάδα στοχεύει στην ελάφρυνση 1,5 εκατομμυρίου νοικοκυριών, δηλαδή περίπου τριών εκατομμυρίων πολιτών, καθώς και 70.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων, σύμφωνα με τη σελίδα ethnos.gr. Προτεραιότητα δίνεται στα ευάλωτα και μεσαία εισοδήματα που πλήττονται άμεσα από την ακρίβεια και αδυνατούν να επενδύσουν με δικά τους κεφάλαια στις πράσινες τεχνολογίες.
Τα εισοδηματικά κριτήρια εφαρμόζονται κλιμακωτά και επικαιροποιούνται κάθε χρόνο με βάση τις φορολογικές δηλώσεις. Ενδεικτικά, μια οικογένεια με δύο παιδιά θεωρείται επιλέξιμη εφόσον το ετήσιο εισόδημά της φτάνει έως τα 27.100 ευρώ.
Αντίστοιχα, μια οικογένεια με τρία παιδιά που περιλαμβάνει μέλος με αναπηρία εντάσσεται στο πρόγραμμα με εισόδημα έως 36.400 ευρώ. Σε επίπεδο επιχειρήσεων, το πρόγραμμα αφορά πολύ μικρές οντότητες με έως 9 εργαζομένους και ετήσιο τζίρο που δεν ξεπερνά τα 2 εκατομμύρια ευρώ.
Η μερίδα του λέοντος των πόρων, που αγγίζει το 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ, κατευθύνεται στην αναβάθμιση 62.000 κατοικιών μέσω ενός νέου και απλοποιημένου προγράμματος τύπου «Εξοικονομώ».
Οι δικαιούχοι θα δουν την κρατική επιδότηση να ξεπερνά το 80% της συνολικής δαπάνης μαζί με τον ΦΠΑ. Στην πράξη, σε εργασίες μόνωσης, θερμοπρόσοψης και αλλαγής κουφωμάτων αξίας 24.800 ευρώ, ο ιδιοκτήτης θα πληρώσει 5.000 ευρώ και το ταμείο θα καλύψει τα υπόλοιπα 19.800 ευρώ.
Για τη ριζική αλλαγή των συστημάτων θέρμανσης και παροχής ζεστού νερού διατίθενται 930 εκατομμύρια ευρώ. Στόχος είναι να αποκτήσουν 170.000 νοικοκυριά σύγχρονες αντλίες θερμότητας και 110.000 να εγκαταστήσουν ηλιακούς θερμοσίφωνες.
Σε ένα τυπικό πακέτο αγοράς αξίας 7.440 ευρώ, ο πολίτης θα πληρώσει από την τσέπη του 2.000 ευρώ, με το κράτος να αναλαμβάνει απευθείας τα 5.440 ευρώ. Παράλληλα, 780.000 ευάλωτοι πολίτες θα λαμβάνουν διπλό επίδομα θέρμανσης με επιπλέον 100 ευρώ κάθε χρόνο από το 2027 έως το 2032, ενώ 200.000 νοικοκυριά θα αποκτήσουν δωρεάν πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης.
Οι μετακινήσεις μπαίνουν σε νέα εποχή με το πρόγραμμα «Κοινωνικό Leasing», συνολικού προϋπολογισμού 174 εκατομμυρίων ευρώ. Περίπου 12.500 ευάλωτες οικογένειες θα μπορούν να μισθώσουν καινούργιο ηλεκτρικό αυτοκίνητο καταβάλλοντας 145 ευρώ τον μήνα για τέσσερα χρόνια.
Η κρατική επιδότηση φτάνει τα 13.000 ευρώ και προστίθενται 500 ευρώ για οικιακό φορτιστή, ποσό που για τα άτομα με αναπηρία αυξάνεται στα 15.000 ευρώ. Επίσης, παρέχεται 100% κάλυψη αγοράς ηλεκτρικών αμαξιδίων και ειδικών οχημάτων για 13.200 άτομα με αναπηρία.
Για τους επαγγελματίες των μεταφορών ενεργοποιούνται προγράμματα 289 εκατομμυρίων ευρώ για αγορά ηλεκτρικών βαν και φορτηγών, καθώς και 68 εκατομμύρια για την αντικατάσταση παλαιών ταξί με αμιγώς ηλεκτρικά.
Η ενίσχυση φτάνει τα 20.000 ευρώ και αγγίζει τα 29.000 ευρώ για οχήματα προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία.
Στον πυρήνα του νέου σχεδιασμού βρίσκεται η στεγαστική πολιτική με την κατασκευή 2.350 σύγχρονων διαμερισμάτων μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης σε τέσσερα πρώην στρατόπεδα.
Με προϋπολογισμό 435 εκατομμυρίων ευρώ, τα νέα κτίρια θα ανεγερθούν στο Χαϊδάρι και τις Αχαρνές στην Αττική, στο στρατόπεδο Ζιάκα της Θεσσαλονίκης και στο στρατόπεδο Μανουσογιαννάκη της Πάτρας.
Τα ακίνητα, μέσου μεγέθους 84 τετραγωνικών, θα στεγάσουν περίπου 7.000 πολίτες καταβάλλοντας προστατευμένο και εξαιρετικά χαμηλό ενοίκιο. Το σχέδιο περιλαμβάνει επιπλέον τη ριζική ενεργειακή αναβάθμιση 15 φοιτητικών εστιών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή, αυξάνοντας τη δυναμικότητά τους κατά 36,5%.
Τέλος, οι δημόσιες συγκοινωνίες αναβαθμίζονται με 210 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία για τον ΟΑΣΑ και τον ΟΑΣΘ ύψους 129 εκατομμυρίων ευρώ. Το βάρος πέφτει στη Δυτική Αττική και τη Δυτική Θεσσαλονίκη, μειώνοντας τους χρόνους αναμονής κατά 15%.
Ακόμα, διατίθενται 270 εκατομμύρια ευρώ για 22 νέους συρμούς στο Μετρό, οι οποίοι θα ρίξουν τη συχνότητα διέλευσης από τα 7,12 στα 5,2 λεπτά. Η πρόσβαση στα μέτρα διευκολύνεται ψηφιακά μέσω της «Κάρτας Ευάλωτου», ενώ σε κάθε Περιφέρεια της χώρας συγκροτούνται ειδικά γραφεία για τη γρήγορη εξυπηρέτηση των πολιτών.
