Ένα καλά κρυμμένο μυστικό στις βουνοκορφές της Θάσου, που αφορά τη συντριβή ενός ιστορικού μαχητικού αεροσκάφους και τον τραγικό θάνατο ενός Έλληνα πιλότου, έρχεται ξανά στο φως μέσω μιας ανάρτησης του Κωνσταντίνου Λαγού.
Ένα ιστορικό εύρημα μοναδικής αξίας αποκαλύφθηκε στις ορεινές περιοχές του Πρίνου στη Θάσο, φέρνοντας στην επιφάνεια μια άγνωστη αεροπορική τραγωδία του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο ερευνητής Κωνσταντίνος Λαγός, μαζί με τους συνεργάτες του Παντελή Βατάκη και Γιάννη Δούκα, εντόπισαν πριν κάποια χρόνια, τα συντρίμμια ενός μαχητικού αεροσκάφους Sopwith Camel. Αποτελεί το μοναδικό εύρημα αυτής της ιστορικής περιόδου που έχει ανακαλυφθεί στην ελληνική επικράτεια τις τελευταίες δεκαετίες.
Η πολυετής έρευνα διέψευσε τα επίσημα αρχεία της εποχής, τα οποία ανέφεραν εσφαλμένα ότι το αεροπλάνο είχε καταπέσει στο αεροδρόμιο της περιοχής. Στην πραγματικότητα, το σκάφος συνετρίβη στην κορυφή του βουνού. Εκεί έχασε τη ζωή του ο χειριστής της Ναυτικής Αεροπορίας Γεώργιος Χατζηκυριάκος στις 20 Νοεμβρίου 1918, κατά τη διάρκεια μιας πτήσης από τη Λήμνο προς τη Θάσο.
Μάλιστα, διαπιστώθηκε πως αν το σκάφος πετούσε μόλις λίγα μέτρα ψηλότερα, ο πιλότος θα είχε αποφύγει τη μοιραία πρόσκρουση.
Παρά το γεγονός ότι τα ξύλινα και υφασμάτινα τμήματα του αεροσκάφους καταστράφηκαν από τον χρόνο και τις επανειλημμένες δασικές πυρκαγιές, οι ερευνητές κατάφεραν να συγκεντρώσουν περισσότερα από 1.500 μεταλλικά θραύσματα.
Ανάμεσά τους βρέθηκαν ορισμένα άκρως συγκινητικά προσωπικά αντικείμενα του πιλότου, όπως ένα επίχρυσο κουμπί της στολής του και ένα τμήμα της φυσιγγιοθήκης του με μία σφαίρα.
Τα ευρήματα ανήκουν στον Δήμο της Θάσου και φυλάσσονται τα τελευταία χρόνια σε χώρο του πρώην δημαρχείου του Πρίνου. Η συγκεκριμένη ανακάλυψη αποτέλεσε και την πηγή έμπνευσης για το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ της σκηνοθέτιδας Δέσποινας Πανταζή, το οποίο προβάλλει την ιστορία της αεροπορικής δράσης στο Αιγαίο.
Η τελική ταυτοποίηση του αδικοχαμένου πιλότου ολοκληρώθηκε μετά τη δημιουργία του ντοκιμαντέρ, δίνοντας επιτέλους ένα όνομα στον πρωταγωνιστή αυτής της τραγικής ιστορίας.
Αναλυτικά, η ανάρτηση του Κωνσταντίνου Λαγού αναφέρει τα εξής:
“Τον Φεβρουάριο του 2012 με τους καλούς φίλους Παντελή Βατάκη και Γιάννη Δούκα είχαμε τη μεγάλη τύχη να εντοπίσουμε στην κορυφή ενός βουνού στην ευρύτερη περιοχή του Πρίνου της Θάσου τα συντρίμματα ενός μαχητικού αεροπλάνου τύπου Sopwith Camel που κατέπεσε εκεί στις 20 Νοεμβρίου 1918.
Πρόκειται για το μοναδικό αεροπλάνο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου που έχει βρεθεί στην Ελλάδα τις τελευταίες πολλές δεκαετίες! Καθώς δεν υπήρχε καμία επίσημη καταγραφή ότι στη συγκεκριμένη θέση είχε καταπέσει κάποιο αεροπλάνο, θεωρούσαμε ότι θα έπρεπε να ανήκε σε κάποιο αγνοούμενο πιλότο ο οποίος χάθηκε σε αποστολή μεταξύ 1916 -που ξεκίνησαν οι Σύμμαχοι αεροπορικές επιχειρήσεις από τη Θάσο- και 1918 που τελείωσε ο πόλεμος.
Τελικά αποδείχτηκε ότι ήταν το Sopwith Camel του Έλληνα χειριστή της Ναυτικής Αεροπορίας, Γεωργίου Χατζηκυριάκου ο οποίος σκοτώθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1918 στη διάρκεια πτήσης από τη Λήμνο στη Θάσο.
Σύμφωνα με επίσημη καταγραφή, το αεροπλάνο του κατέπεσε στο αεροδρόμιο του Πρίνου ενώ στην πραγματικότητα αυτό έγινε πολλά χιλιόμετρα μακριά στην κορυφή του βουνού πάνω από τον Πρίνο.
Όπως διαπιστώσαμε, αν το αεροπλάνο του Χατζηκυριάκου πετούσε λίγα μέτρα ψηλότερα δεν θα χτυπούσε στην κορυφή του βουνού και θα γλύτωνε. Η άτρακτος των αεροπλάνων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν από ξύλο ενώ τα φτερά από πανί. Φυσικά δεν βρήκαμε τίποτα απ' αυτά στο αεροπλάνο της Θάσου.
Όχι μόνο είχαν λιώσει αλλά το δάσος όπου το αεροπλάνο κατέπεσε έχει καεί αρκετές φορές. Όμως, εντοπίσαμε πάνω από 1.500 μεταλλικά κομμάτια του Sopwith Camel, με πιο σημαντικά τα πηδάλια του, το πλαίσιο του κινητήρα, και τμήματα της ουράς.
Από τα προσωπικά αντικείμενα του πιλότου βρήκαμε μόνο ένα επίχρυσο κουμπί της στολής του καθώς και ένα πολύ μικρό κομμάτι της φυσιγγιοθήκης του με περασμένη μία σφαίρα του περιστρόφου του. Τα αντικείμενα αυτά ανήκουν στο Δήμο της Θάσου και εδώ και 15 χρόνια είναι αποθηκευμένα σε αίθουσα του κτηρίου που ήταν κάποτε το δημαρχείο του Πρίνου.
Η έρευνά μας στη Θάσο ενέπνευσε τη σκηνοθέτιδα κυρία Δέσποινα Πανταζή να δημιουργήσει το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ της "Οι Ιππότες της Αιγαίας Θάλασσας". Έχει προβληθεί στην ΕΡΤ2 και την ΕΡΤ3. Το βρήκα στο youtube και το αναρτώ εδώ για όσους φίλους δεν έχει τύχει να το δουν ή δεν το γνωρίζουν. Στο ντοκιμαντέρ δεν αναφέρεται ο Χατζηκυριάκος καθώς η ταυτοποίηση του πιλότου του αεροπλάνου έγινε κάποια χρόνια μετά τη δημιουργία του.”
