γράφει ο
Μιχάλης Λυχούνας
Μέρες που είναι και καθώς ο τόπος γέμισε εβραιολόγους .... (όψιμους και παλλινοστήσαντες).
Είναι ευτύχημα πως η εβραϊκή ψηφίδα στη αφήγηση του ιστορικού ψηφιδωτού της πόλης προστίθεται σιγά - σιγά, έστω και επώδυνα. Όπως και στη Θεσσαλονίκη άτσαλα και χωρίς ιστορικό πλαίσιο, απουσιάζει δηλαδή η οθωμανική προοπτική της. Την εξελλαδίζουμε για να την ενσωματώσουμε. Έστω και έτσι είναι μια κάποια πρόοδος.
Με την ευκαιρία της θλιβερής επετείου να θυμίσουμε πως αυτές τις μέρες έχει ξεκινήσει το έργο της τελικής εκκαθάρισης της οδού Παύλου Μελά από την εβραϊκή μνήμη.
Τη δεκαετία του 60 πουλήθηκε η προπολεμική συναγωγή στην κλασική λεηλασία της κληρονομιάς της πόλης από το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο και την Κοινότητα της Θεσσαλονίκης (ακολούθησαν η Ξάνθη και η Κομοτηνή, όχι πως χολόσκασαν οι τοπικοί παράγοντες).
Μέχρι τις αρχές της τελευταίας δεκαετίας του 20ου αι. έστεκε το ερείπιο του χώρου που χρησιμοποιήθηκε ως συναγωγή μετά τον πόλεμο (η γνωστή φωτό από το γάμο της Φλωρίκας Τσιμίνο με τον ευγενέστατο Βολιώτη Κοέν, έμπορο υφασμάτων στη Δράμα, ο Θεός να τον αναπαύσει).
Ο αγώνας του Σάμπι Τσιμίνο να μείνει κάτι κατά την αντιπαροχή φάνηκε να ευοδώνεται και στην πώληση στη εταιρία ΦΙΛΙΠΠΟΣ υπήρχε ρήτρα για μικρή συναγωγή - χώρο μνήμης.
Χρεοκοπία και πώληση του οικοπέδου σε τραπεζικό πλειστηριασμό. Εταιρεία ειδικού σκοπού έχει ξεκινήσει τις εργασίες εκσκαφών για την ανέγερση ογκώδους οικοδομής (νομίζω με όλα τα παραφερνάλια του νόμου που κατέπεσε στα δικαστήρια).
Δε γνωρίζω και δε νομίζω να δεσμεύεται από το συμβόλαιο πώλησης στη ΦΙΛΙΠΠΟΣ. Καθαρίζει έτσι και η Παύλου Μελά (έμεινε το σχολείο/Λύκειο Ελληνίδων και μια ιδιωτική κατοικία με την εβραϊκή χρονολογία).
Αυτή η εξέλιξη κάνει πιο έντονη τη διπλή λειτουργία του μνημείου του Ολοκαυτώματος, είναι ένα μνημείο θανάτου, για να θυμίζει πως κάποτε εδώ υπήρχε, ζούσε μια εβραϊκή κοινότητα, είναι δηλαδή και το μνημείο της ζωής της.
