Ο Δήμος Παγγαίου αναφέρει σε ανακοίνωση του πως:
΄΄Σε συνέχεια της προσπάθειας της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Δήμου Παγγαίου για προβληματισμό και ευαισθητοποίηση, πραγματευόμαστε ένα ζήτημα του οποίου εκφάνσεις συναντάμε έντονα το τελευταίο διάστημα.
Το θέμα που απασχόλησε και αποτελεί τίτλο του ομώνυμου άρθρου της Κοινωνικής Λειτουργού Αβραμίδου Δήμητρας είναι: «Η επίδραση των Στερεοτύπων στην Ισότητα των Φύλων και οι συνέπειές της».΄΄
Αναλυτικά το άρθρο της κ. Αβραμίδου αναφέρει τα εξής:
΄΄Οικουμενική Διακήρυξη ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, 1948
«Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα, χωρίς καμία απολύτως διάκριση, ειδικότερα ως προς τη φυλή, το χρώμα, το φύλο, τη γλώσσα, τις θρησκείες, τις πολιτικές ή οποιεσδήποτε άλλες πεποιθήσεις, την εθνική ή κοινωνική καταγωγή, ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση»
Στην Ελλάδα η Ισότητα των δύο φύλων έχει κατοχυρωθεί συνταγματικά ως θεμελιώδης αξία. Ωστόσο, στην πραγματικότητα η έμφυλη ισότητα αποτελεί ακόμα στόχο προς κατάκτηση.
Η ισότητα των φύλων συνεπάγεται ίσα δικαιώματα για γυναίκες και άνδρες, κορίτσια και αγόρια, καθώς και ίση πρόσβαση σε δικαιώματα, πόρους, ευκαιρίες και προστασία. Θα ήταν λάθος να το ερμηνεύσουμε ως προσπάθεια να γίνουν γυναίκες και άνδρες ίδιοι στη συμπεριφορά, τις ανάγκες, τις δεξιότητες και τις φιλοδοξίες τους. Η ισότητα επιτυγχάνεται όταν, βάσει συγκεκριμένων αναγκών, και τα δύο φύλα έχουν την ευκαιρία να συνειδητοποιήσουν και να αναπτύξουν το πλήρες δυναμικό τους και τα δικαιώματά τους, χωρίς κανείς να έχει προνόμια ή ζημιά.
Τα στερεότυπα φύλου είναι απλουστευμένες γενικεύσεις σχετικά με τα χαρακτηριστικά, τη συμπεριφορά, τους ρόλους των γυναικών και των ανδρών στην κοινωνία. Τα έμφυλα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις παγιώνονται στο μυαλό των ανθρώπων ήδη από την παιδική ηλικία. Από τις δεξιότητες που αποκτούμε ως παιδιά μέχρι το αντικείμενο που σπουδάζουμε και τη σταδιοδρομία που ακολουθούμε, οι προσδοκίες για τις γυναίκες και για τους άνδρες, για τα κορίτσια και για τα αγόρια, οι οποίες απορρέουν από στερεότυπα, περιορίζουν τις φιλοδοξίες, τις επιλογές και την ελευθερία μας.
Μελέτες έχουν δείξει ότι, από πολύ νωρίς, τα παιδιά αρχίζουν να συσχετίζουν τα διάφορα επαγγέλματα με το ανδρικό ή με το γυναικείο φύλο. Αργότερα οι ανισότητες μεταξύ των φύλων στην εκπαίδευση αναπαράγονται στην αγορά εργασίας. Το γεγονός αυτό έχει επιπτώσεις στο εισόδημα και στη σταδιοδρομία τους. Οι μισθοί στον κλάδο της παροχής φροντίδας, για παράδειγμα, είναι πολύ χαμηλότεροι από τους μισθούς στον ενεργειακό και στον κατασκευαστικό κλάδο, οι οποίοι είναι ανδροκρατούμενοι. Το 2019 κάτω από το 50% των γυναικών συμμετείχαν στην αγορά εργασίας, αποτέλεσμα τόσο της μεγάλης ανεργίας στην χώρα όσο και των διάφορων στερεοτύπων και διακρίσεων που μοιάζει να επιμένουν και να εμποδίζουν την συμμετοχή τους στην οικονομία.
Οι γυναίκες, επιπρόσθετα, εξακολουθούν να επωμίζονται δυσανάλογα μεγάλο μερίδιο των ευθυνών που αφορούν τη φροντίδα των παιδιών, συχνά εργάζονται σε θέσεις μερικής απασχόλησης, διακόπτουν τη σταδιοδρομία τους ή μετριάζουν τις επαγγελματικές φιλοδοξίες τους πιο συχνά απ’ ό, τι οι πατέρες. Ως αποτέλεσμα, είναι πιο εκτεθειμένες στον κοινωνικό αποκλεισμό και στη φτώχεια. Η κατάσταση αυτή συνεχίζει και αργότερα όταν θα κληθούν να γίνουν φροντιστές σε ηλικιωμένους συγγενείς τους.
Παρόλο που πλέον είμαστε αρκετά απελευθερωμένοι στις πεποιθήσεις και τις στάσεις μας, πολλές από τις ενέργειές μας εξακολουθούν να επηρεάζονται από τα στερεότυπα του φύλου και από τις παρανοήσεις και προκαταλήψεις για τους ρόλους ανδρών και γυναικών που έχουν περάσει από τη μια γενιά στην άλλη.
Επομένως, πρέπει να διερωτηθούμε:
Ποιες επιλογές μας είναι αποτέλεσμα ελεύθερης βούλησης και ποιες οφείλονται σε στερεότυπα;
Μία από τις σημαντικότερες συνέπειες της ανισότητας των φύλων είναι η έμφυλη βία η οποία επηρεάζει δυσανάλογα περισσότερο τις γυναίκες και τα κορίτσια. Σύμφωνα με τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, οι πράξεις βίας που βασίζονται στο φύλο υπογραμμίζονται ως αποτέλεσμα:
«σωματικής, σεξουαλικής, ψυχολογικής ή οικονομικής βλάβης ή ταλαιπωρίας για τις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων απειλών τέτοιων πράξεων, ή αυθαίρετης στέρησης της ελευθερίας, είτε συμβαίνουν στη δημόσια είτε στην ιδιωτική ζωή» .
Το φαινόμενο της έμφυλης βίας εδράζεται σε στερεότυπα ευαλωτότητας, αδυναμίας και κατωτερότητας του γυναικείου φύλου. Διακρίνεται από τις άλλες μορφές βίας καθώς πηγάζει από την ιστορικά διαπιστωμένη ανισότητα στις σχέσεις κοινωνικής ισχύος/εξουσίας μεταξύ ανδρών και γυναικών, η οποία οδήγησε στην κυριαρχία των ανδρών επί των γυναικών και στις διακρίσεις σε βάρος των δεύτερων.
Η έμφυλη βία προκαλεί σωματικά, σεξουαλικά ή ψυχικά τραύματα. Στο ακρότατο όριο της μπορεί να οδηγήσει σε γυναικοκτονία. Ακόμη και οι απειλές, ο εξαναγκασμός ή/και η στέρηση ελευθερίας – αποτελούν έμφυλη βία, η οποία εμπεριέχει τη χρήση υπαρκτής ή υποτιθέμενης δύναμης – εξουσίας και χρησιμοποιείται ως μέσο άσκησης κοινωνικού ελέγχου, τιμωρίας και «σωφρονισμού» των ατόμων που την υφίστανται.
Η έμφυλη βία αποτελεί ιδιαίτερα επώδυνο βίωμα. Οι άμεσες συνέπειές της είναι πολλαπλές. Οι επιπτώσεις της επίσης είναι έντονες στην ψυχική και σωματική υγεία. Η εκπαίδευση των παιδιών στην ισότητα των φύλων και την εξάλειψη των στερεοτύπων θα βοηθήσει σημαντικά στον περιορισμό του φαινομένου.
Είναι σημαντικό λοιπόν ο κάθε ένας από εμάς ξεχωριστά να ενημερώνεται και με την προσωπική του στάση να συμβάλει στον περιορισμό των στερεοτύπων και των συνεπειών τους στην κοινωνία για να μπορούμε όλοι να ζούμε ισότιμα και ελεύθερα.
Αβραμίδου Δήμητρα -Κοινωνική Λειτουργός της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής-Προαγωγής Δημόσιας Υγείας – Παιδείας και Πολιτισμού”.
