Την ώρα που ο καύσωνας πολιορκεί ήδη την Ευρώπη αφήνοντας πίσω του επτά νεκρούς στη Γαλλία, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για έναν πλανήτη που αντιμετωπίζει άμεση θερμική απειλή.
Σύμφωνα με τη νεότερη έκθεσή της, η αρμόδια υπηρεσία του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι υπάρχει πιθανότητα 80% να αναπτυχθεί ένα νέο επεισόδιο Ελ Νίνιο μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου 2026, εκτοξεύοντας τον κίνδυνο ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων σε ολόκληρο τον κόσμο τους επόμενους μήνες.
Οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται στα νερά του τροπικού Ειρηνικού Ωκεανού διαμορφώνουν το ιδανικό σκηνικό για την εκδήλωση του φαινομένου.
Η πιθανότητα μάλιστα να διατηρηθεί αυτή η κατάσταση τουλάχιστον μέχρι τον Νοέμβριο αγγίζει ή και ξεπερνά το 90%, με τους ειδικούς να προβλέπουν ένα επεισόδιο μέτριας έως ισχυρής έντασης.
Το Ελ Νίνιο και το αντίθετό του φαινόμενο, η Λα Νίνια, αποτελούν φυσικές μεταβολές του κλίματος που προκαλούν σημαντικές διακυμάνσεις στη θερμοκρασία των υδάτων του ισημερινού Ειρηνικού Ωκεανού.
Οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν την ατμοσφαιρική κυκλοφορία παγκοσμίως και μπορούν να προκαλέσουν ακραία φαινόμενα σε πολλές περιοχές. Η Γενική Γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, Σελέστ Σαούλο, είναι ξεκάθαρη τονίζοντας ότι πρέπει να προετοιμαστούμε για ένα δυνητικά ισχυρό φαινόμενο που θα επιδεινώσει την ξηρασία, θα φέρει έντονες βροχοπτώσεις και θα αυξήσει τον κίνδυνο καύσωνα τόσο στην ξηρά όσο και στους ωκεανούς.
Σε επίπεδο κύκλου, το Ελ Νίνιο χαρακτηρίζεται από αύξηση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια του κεντρικού και ανατολικού ισημερινού Ειρηνικού. Κάνει την εμφάνισή του κάθε δύο έως επτά χρόνια και έχει διάρκεια περίπου εννέα έως δώδεκα μήνες.
Η πρόσφατη ιστορία είναι ενδεικτική των επιπτώσεών του, καθώς το τελευταίο φαινόμενο κατά τη διετία 2023 και 2024 μετέτρεψε αυτά τα δύο χρόνια στα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ, προκαλώντας πολύμηνες αλυσιδωτές αντιδράσεις στο παγκόσμιο κλίμα.
Για την κρίσιμη περίοδο Ιουνίου και Αυγούστου, ο οργανισμός προβλέπει συνθήκες που ευνοούν θερμοκρασίες πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα σχεδόν σε κάθε περιοχή του πλανήτη.
Οι κάτοικοι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με αυξημένο κίνδυνο θερμικού στρες, αλλά και με ακραίες καταστάσεις όπως εκτεταμένες πλημμύρες ή σοβαρές ξηρασίες.
Τα δεδομένα από τα περιφερειακά κέντρα πρόβλεψης συνθέτουν μια ανησυχητική εικόνα. Αναμένονται βροχοπτώσεις μικρότερες του κανονικού κατά την εποχή των βροχών από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο στο Κέρας της Αφρικής, εξασθενημένοι μουσώνες στη νότια Ασία και αισθητά πιο ζεστές θερμοκρασίες στην Κεντρική Αμερική μέσα στο καλοκαίρι.
Παράλληλα, τους καλοκαιρινούς μήνες στο βόρειο ημισφαίριο τα θερμά νερά ίσως ευνοήσουν τη δημιουργία τυφώνων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, ενώ ταυτόχρονα θα περιορίσουν τον σχηματισμό τους στον Ατλαντικό.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, κάνει λόγο για απόλυτη κλιματική επείγουσα ανάγκη. Επισημαίνει ότι το Ελ Νίνιο θα ρίξει λάδι στη φωτιά ενός πλανήτη που ήδη θερμαίνεται, προειδοποιώντας ότι οι επιπτώσεις θα είναι ισχυρότερες και θα περάσουν τα σύνορα με καταστροφική ταχύτητα. Υπό αυτό το πρίσμα, ζητά για μία ακόμη φορά τον άμεσο τερματισμό της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Σε αυστηρά επιστημονικό επίπεδο, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός διευκρινίζει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν πως η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα ή την ένταση του Ελ Νίνιο.
Παρόλα αυτά, υπενθυμίζει ξεκάθαρα ότι αυτά τα μεγάλης κλίμακας φυσικά κλιματικά φαινόμενα εκδηλώνονται πλέον μέσα στο ευρύτερο και επιβαρυμένο πλαίσιο της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.
