Ένα άρθρο του βουλευτή Επικρατείας της ΝΔ και πρώην υπουργού Περιβάλλοντος Θόδωρου Σκυλακάκη στάθηκε αφορμή για να ξεσπάσει αντιπαράθεση με τον δήμαρχο Θάσου, Λευτέρη Κυριακίδη.
Το άρθρο, που δημοσιεύτηκε στο Πρώτο ΘΕΜΑ είχε ως θέμα του «Περιβαλλοντικός λαϊκισμός: Οταν το περιβάλλον είναι απλώς ένα πρόσχημα» και ως παραδείγματα αναφέρονταν η συσχέτιση πυρκαγιών και ανεμογεννητριών καθώς και οι επιθέσεις κατά του CCS στη Θάσο.
Χωρίς να κατονομάζει τον δήμαρχο ή τον δήμο, ο πρώην υπουργός υποστηρίζει ότι βασικό κίνητρο των λαϊκιστών δεν είναι η αγωνία τους για το περιβάλλον, το οποίο χρησιμοποιούν ως πρόσχημα.
Ωστόσο, ο κ. Σκυλακάκης «καρφώνει» τον δήμαρχο του νησιού για τον παράνομο σκουπιδότοπο που εντόπισε το Υπουργείο Περιβάλλοντος το, όχι μακρινό, 2022, στην περιοχή του Ποτού.
Στην απάντησή του, ο δήμαρχος Θάσου Λευτέρης Κυριακίδης απαντά, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι ο δήμος δεν έφταιγε για τον παράνομο σκουπιδότοπο αλλά οι πολίτες ενώ γενικά ασκεί έντονη κριτική για τις ημέρες Σκυλακάκη στο υπουργείο.
Σημειώνεται ότι ο κ. Κυριακίδης δεν είχε ασκήσει ποτέ δημόσια κριτική στον Θόδωρο Σκυλακάκη όσο εκείνος ήταν ακόμη υπουργός, παρά τις διαφορές που φαίνεται ότι είχαν.
Το άρθρο του πρώην υπουργού ανέφερε:
Ο περιβαλλοντικός λαϊκισμός αποτελεί ένα πολιτικό και κοινωνικό φαινόμενο που παρουσιάζεται όλο και πιο έντονα στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια όχι μόνο παρεμποδίζοντας νόμιμα σημαντικά έργα και επενδύσεις με θετικό περιβαλλοντικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα, αλλά και επιβραβεύοντας εξ αντανακλάσεως κάθε είδους αποδεδειγμένα παράνομες και καταστροφικές συμπεριφορές για το περιβάλλον που έχουν ευρεία «λαϊκή» βάση
Τα σχετικά παραδείγματα είναι εξαιρετικά εκτεταμένα και κρύβουν από πίσω τους ποικιλία κινήτρων και συμφερόντων μεταμφιεσμένων πίσω από τη μάσκα της «περιβαλλοντικής ευαισθησίας». Τα πιο αθώα από τα κίνητρα αυτά είναι απλή κομματική ή τοπική εκμετάλλευση της άγνοιας και του φόβου των ανθρώπων, ιδίως στην περιφέρεια, για οτιδήποτε καινούριο, αλλά και ο εγγενής (ενδεχομένως και αναπόφευκτος) φθόνος που υπάρχει σε πολλούς για οργανωμένες επενδύσεις, από τις οποίες δεν προκύπτει ευθέως προσωπικό όφελος για τους ίδιους.
Από τα αναρίθμητα σχετικά παραδείγματα αρκεί κανείς να εντρυφήσει σε δύο από τους πιο πρόσφατους σχετικούς μύθους για να αντιληφθεί το παράλογο της κατάστασης που δημιουργείται.
1/ Ανεμογεννήτριες και πυρκαγιές
Η βασική αιτία των καταστροφικών πυρκαγιών που ζούμε τα τελευταία χρόνια είναι η κλιματική κρίση και οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες που καθιστούν τα μεσογειακά ιδίως δάση εξαιρετικά ευάλωτα στις λεγόμενες υπερπυρκαγιές. Εύκολη λύση στο πρόβλημα δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο (βλέπε το παράδειγμα της πανίσχυρης οικονομικά Καλιφόρνιας) και η βελτίωση του μηχανισμού κατάσβεσης σε συνδυασμό με εκτεταμένα έργα πρόληψης και την ενεργή διαχείριση των δασών (με τη μεταρρύθμιση που θέσπισα και βρίσκεται σε εξέλιξη) αποτελούν την καταρχήν αντίδραση της Πολιτείας.
Το βέβαιο είναι ότι τα δάση μας για να γίνουν πιο ανθεκτικά στα φαινόμενα αυτά απαιτούν ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα διάνοιξης δασικών δρόμων που να χωρίζουν το δάσος σε τμήματα και να δίνουν στις πυροσβεστικές δυνάμεις πρόσβαση για την κατασκευή προσωρινών αντιπυρικών ζωνών στα κατάλληλα σημεία, που είναι διαφορετικά για κάθε πυρκαγιά. Αυτός τελικά είναι ο μόνος τρόπος για να τις σταματήσεις. Το κόστος για την κατασκευή και συντήρηση δεκάδων χιλιάδων χιλιομέτρων δασικών δρόμων υπερβαίνει κατά πολύ τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας, παρά τις τεράστιες δαπάνες που έχουν γίνει στο πλαίσιο του προγράμματος Anti-nero με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και για τον λόγο αυτό οι δρόμοι που διανοίγονται μέσα στο δάσος για να εξυπηρετήσουν την εγκατάσταση ανεμογεννητριών είναι μια ουσιαστική συνεισφορά στις προσπάθειες πρόληψης των πυρκαγιών.
Ολες οι ανεμογεννήτριες που έχουμε βάλει ή και θα χρειαστούμε μέχρι το 2050 δεν χρειάζονται περισσότερο χώρο μαζί με τους δρόμους τους, από το 1/10 των εκτάσεων που χάνουμε σε έναν μόνο χρόνο από τις πυρκαγιές, ενώ και η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει την εγκατάστασή τους μέσα στις δασικές περιοχές ως έργα υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος. Συνεπώς, δεν υπάρχει κανένα κίνητρο να καεί το δάσος για να βάλεις δήθεν ανεμογεννήτριες. Αντίθετα, η εμπειρία δείχνει ότι μετά από μεγάλες οικολογικές καταστροφές παγώνουν όλες οι σχετικές επενδύσεις μέχρι να αναπτυχθεί ξανά το δάσος λόγω της ευαλωτότητας του οικοσυστήματος στην περίοδο της φυσικής αναδάσωσης. Εξ ου και η αναστολή επενδύσεων ανεμογεννητριών στα καμένα στην Εύβοια και τον Εβρο. Συνεπώς, οι επενδυτές στον χώρο των ανεμογεννητριών είναι εξ ορισμού χαμένοι όποτε συμβαίνει μια μεγάλη δασική πυρκαγιά.
Κι όμως, ένας από τους διαδεδομένους μύθους είναι ότι οι ανεμογεννήτριες προκαλούν ή συνδέονται με δασικές πυρκαγιές (χαρακτηριστικός τίτλος σχετικού άρθρου «Πώς εν κρυπτώ καίνε τα δάση και “φυτεύουν” ανεμογεννήτριες»). Μιλάμε για μια πλήρη αντιστροφή της πραγματικότητας, η οποία μάλιστα στοχοποιεί μια τεχνολογία που είναι κρίσιμη για την παγκόσμια μάχη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, που αποτελεί σήμερα τη βασική απειλή για τα δάση στην Ελλάδα και στον υπόλοιπο πλανήτη.
2/ Επιθέσεις κατά του CCS στη Θάσο
Δεύτερο χαρακτηριστικό παράδειγμα περιβαλλοντικού λαϊκισμού, οι επιθέσεις κατά της επένδυσης της αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στη Θάσο. Το CO2, το βασικό αέριο που προκαλεί την κλιματική κρίση, θα αποθηκευτεί κάτω από τον βυθό της θάλασσας, στον χώρο που υπήρχαν τα παλαιά κοιτάσματα πετρελαίου του Πρίνου. Είναι ένας χώρος που έχει προ πολλού αποδείξει την ασφάλειά του, καθώς το πετρέλαιο και ελάχιστο αέριο που υπήρχε εκεί είχε μείνει πάνω από 5.000.000 χρόνια (παρά τους σεισμούς κ.λπ.) ασφαλώς αποθηκευμένο. Το ίδιο το CO2 υπάρχει στην ατμόσφαιρα και η διαρροή του σε περίπτωση ατυχήματος (π.χ. βυθίζεται ένα πλοίο με CO2), σε ανοικτό χώρο και τουλάχιστον 8 χιλιόμετρα μακριά από την κοντινότερη ακτή, δεν μπορεί να έχει άξιες λόγου επιπτώσεις στο περιβάλλον της Θάσου ή στους κατοίκους της περιοχής. Σε αντίθεση με τον ίδιο τον Πρίνο, που ως κοίτασμα πετρελαίου είχε πάντα (ευτυχώς δεν συνέβη ως τώρα) τον κίνδυνο μιας πετρελαιοκηλίδας. Κίνδυνος που θα πάψει να υπάρχει αφού με το CCS πιθανότατα θα σταματήσει η εκμετάλλευση του κοιτάσματος πετρελαίου.
Παρ’ όλα αυτά, οι τοπικοί παράγοντες μιλούν για «χαβούζα», «σκουπιδότοπο» κ.λπ. Πραγματικοί παράνομοι σκουπιδότοποι υπήρχαν βεβαίως στη Θάσο στο παρελθόν, μέχρι και τουλάχιστον το 2022 που αποκαλύφθηκε παράνομος σκουπιδότοπος στο Ποτό, στη θέση ενός εγκαταλελειμμένου βιολογικού καθαρισμού. Αλλά αυτοί, όπως και γενικότερα όλες οι μαζικές τοπικές περιβαλλοντικές καταστροφές στη χώρα που εμπλέκουν τους πολλούς (παράνομες χωματερές και διάθεση λυμάτων, αυθαίρετα, υπερχρήση φυτοφαρμάκων, κακή λειτουργία βιολογικών κ.λπ.), αντιμετωπίζονται με άλλα μέτρα και σταθμά από τους περιβαλλοντικούς λαϊκιστές.
Ενώ αδιαφορούν για τις πραγματικές καταστροφές που συμβαίνουν γύρω τους (αν δεν είναι και συνένοχοι για κάποιες από αυτές), στοχοποιούν τις νέες και κατά κανόνα μεγαλύτερες επενδύσεις πριν ακόμα αυτές ξεκινήσουν. Παρά το γεγονός ότι πλέον όλες οι επενδύσεις κάποιου μεγέθους έχουν Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, που αποτελούν αντικείμενο δημόσιας διαβούλευσης, στηρίζονται στην πιο αυστηρή περιβαλλοντική νομοθεσία στον κόσμο (την ευρωπαϊκή) και αξιολογούνται από ένα δικαστήριο (το ΣτΕ) κατεξοχήν ενεργό σε περιβαλλοντικά θέματα.
Γιατί; Ο λόγος είναι απλός. Γιατί βασικό κίνητρο των περιβαλλοντικών λαϊκιστών δεν είναι η αγωνία για το περιβάλλον. Το περιβάλλον γι’ αυτούς είναι απλώς ένα πρόσχημα.
* Θεόδωρος Σκυλακάκης: Βουλευτής Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας
Στην απάντησή του ο δήμαρχος Θάσου αναφέρει:
Κατόπιν της δημοσίευσης του άρθρου στο «ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ» του τέως Υπουργού Π.ΕΝ και Βουλευτή Επικρατείας της ΝΔ κ. Θόδωρου Σκυλακάκη και τις αναφορές του στο Νησί της Θάσου, ο Δήμαρχος Θάσου κ. Ελευθέριος Κυριακίδης δήλωσε τα εξής:
«Ελπίζουμε και ευχόμαστε ο κ. Σκυλακάκης με το γενικόλογο άρθρο του και την γενική αναφορά του περί “ποικιλίας κινήτρων και συμφερόντων” και περί “απλής κομματικής ή τοπικής εκμετάλλευσης της άγνοιας και του φόβου των ανθρώπων….. για οργανωμένες επενδύσεις, από τις οποίες δεν προκύπτει ευθέως προσωπικό όφελος για τους ίδιους”, να μην συμπεριλαμβάνει και τον Δήμο της Θάσου.
Όπως επίσης ελπίζουμε και ευχόμαστε ο κ. Σκυλακάκης με την γενική του αναφορά περί “τοπικών παραγόντων” στο παράδειγμα του για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στον Πρίνο Θάσου, να μην συμπεριλαμβάνει και τον Δήμο της Θάσου.
Μέχρι όμως την αποσαφήνιση από τον κ. Σκυλακάκη, για το ποιους εννοεί με τις ανωτέρω αναφορές του, οφείλουμε να του επισημάνουμε, ότι ως τέως στέλεχος της Κυβέρνησης και διατελέσας επί έτη Υπουργός με τελευταία την θητεία του ως Υπουργός στο ΥΠΕΝ, θα έπρεπε να γνωρίζει τον θεσμικό ρόλο των Δήμων της Χώρας ως εκφραστές της λαϊκής βούλησης των κατοίκων για ζητήματα που επηρεάζουν την περιοχή τους.
Υπενθυμίζουμε στον κ. Σκυλακάκη ότι ο Δήμος της Θάσου με απόφαση του Δημοτικού του Συμβουλίου στις 12-02-2025, ξεκάθαρα, θεσμικά, δημόσια, με διαφάνεια, χωρίς ίχνος λαϊκισμού και φυσικά χωρίς ίχνος προσωπικού οφέλους για τα μέλη του και με μοναδικό γνώμονα την προστασία και το μέλλον του τόπου μας, της Θάσου, έλαβε το κατωτέρω ψήφισμα για το έργο αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο Θάσου:
“Ο Δήμος της Θάσου, ως ο ανώτατος πολιτειακός θεσμός του τόπου, με αίσθημα ευθύνης απέναντι στο παρόν αλλά και το μέλλον του τόπου μας σαφώς δεν δύναται να συμφωνήσει και αντιτίθεται στην εκτέλεση του έργου της αποθήκευσης CO2 στην υποθαλάσσια περιοχή του Πρίνου της Θάσου. Οι κίνδυνοι που τυχόν ελλοχεύον από ένα τέτοιο έργο, όποια και αν είναι η πρόθεση αυτών που το αποφάσισαν καθώς και αυτών που θα το εκτελέσουν, δημιουργούν σε εμάς τους κατοίκους του τόπου αυτού έντονες και δικαιολογημένες ανησυχίες και φόβους, οι οποίοι μας εμποδίζουν να δεχθούμε το έργο αυτό.
Αντιλαμβανόμαστε πλήρως τις όποιες θεωρίες για την ανάγκη αποθήκευσης του CO2 απλά θεωρούμε ότι τέτοιου είδους έργα δεν είναι δυνατόν να γίνουν πλησίον τουριστικών προορισμών με πλούσιο φυσικό περιβάλλον.
Το Δημοτικό Συμβούλιο, ως ανώτατο πολιτικό όργανο του Δήμου μας, καλείται να εκφράσει την άποψη του με σοβαρότητα και υπευθυνότητα, όπως άλλωστε επιβάλλει και ο ρόλος του, λαμβάνοντας υπόψη τη βούληση των πολιτών πέραν των όποιων τυχόν επιστημονικών δεδομένων.
Η εισήγηση της Διοίκησης του Δήμου, όπως αυτή εκφράστηκε και δημόσια από το Δήμαρχο Θάσου, είναι η δημόσια έκφραση της αντίθεσης μας στην εκτέλεση του έργου αυτού, με παράλληλες ενέργειες προς την κατεύθυνση της λήψης γνωμοδοτήσεων από νομικούς αλλά και επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων για την πλήρη γνώση της εν συνόλω διάστασης του έργου αυτού”.
Ελπίζουμε ότι ο κ. Σκυλακάκης, πριν τις γενικόλογες αναφορές του, γνώριζε τουλάχιστον το περιεχόμενο της ανωτέρω απόφασης και της θεσμικής θέσης του Δήμου της Θάσου και ότι δεν εγκλωβίστηκε - περιορίστηκε από την προσωπική άποψη του (ως μη ειδικός επιστήμονας) ότι δεν υπάρχει κίνδυνος από την υλοποίηση του έργου.
Ελπίζουμε αυτή και μόνο η άποψή του να μην ήταν και ο μοναδικός του οδηγός στις ενέργειές του ως αρμόδιος Υπουργός που χειρίστηκε τον σχεδιασμό του συγκεκριμένου έργου. Διαφορετικά προς τι η ΜΠΕ, προς τι η οποιαδήποτε διαβούλευση, χωρίς μάλιστα τη συμμετοχή του Δήμου που απέχει λιγότερο από 8χλμ από τη συγκεκριμένη θέση; Λειτούργησε στην λογική: “Η απόφαση έχει ληφθεί και τα άλλα διαμορφώνονται στην πορεία….;”
Μας προκαλεί δε, εντύπωση και η αναφορά του τέως Υπουργού του ΥΠΕΝ και για παράνομο σκουπιδότοπο στη Θάσο…, συνδυάζοντάς τον μάλιστα ατυχώς με το έργο της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο Θάσου. Ο Δήμος της Θάσου είναι αυτός που αντιμετωπίζει συνεχώς τέτοιες καταστάσεις και “καθαρίζει” τέτοιους χώρους που δημιουργούνται από ασυνείδητους πολίτες, επειδή βεβαίως όπως και στην υπόλοιπή χώρα και ιδιαίτερα στους Νησιωτικούς Δήμους δεν έχουν ολοκληρωθεί οι υποδομές ολοκληρωμένης διαχείρισης διαφόρων υλικών. Βέβαια, μπορεί ο κ. Σκυλακάκης να υπονοεί ότι και αυτό είναι ευθύνη του Δήμου. Αυτό, άλλωστε, συνήθιζε να αποφασίζει και κατά την θητεία του ως Υπουργός Π.ΕΝ. Οι αποφάσεις του για τις αρμοδιότητες που μετέφερε στους Δήμους, χωρίς πόρους και προσωπικό, για τον αντιπυρικό κανονισμό και τον καθαρισμό των οικοπέδων είναι γνωστές σε όλους.
Επειδή, όμως, ο κ. Σκυλακάκης στο άρθρο του δείχνει ότι είναι ενημερωμένος για την κατάσταση στη Θάσο και μίλησε με παραδείγματα θα μας επιτρέψει να του αναφέρουμε και εμείς ένα παράδειγμα, που αποδεικνύει έμπρακτα σε εμάς ότι ο ίδιος τη Θάσο μάλλον την γνώρισε από το έργο της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο. Όταν ο Δήμος της Θάσου ζητούσε χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο 635.000€ για την ενίσχυση της πυροπροστασίας του συνόλου των οικισμών του, η χρηματοδότηση ήταν μόλις 150.000€, ενώ σε άλλες περιοχές της Χώρας με λιγότερες δασικές εκτάσεις ήταν πολύ μεγαλύτερη. Βέβαια, παρά τα συνεχή αιτήματα του Δήμου Θάσου προς τον ίδιο, αυτό δεν άλλαξε, παρά μόνο όταν ο ίδιος δεν ήταν πλέον Υπουργός.
Για τον κ. Σκυλακάκη, ενδεχομένως η αγάπη και η αγωνία των αιρετών Δημοτικών Αρχών για τον τόπο τους, να θεωρείται λαϊκισμός. Για εμάς, όμως, είναι υποχρέωση και ο μοναδικός λόγος που εκτεθήκαμε στην βάσανο της εκλογικής διαδικασίας! Χωρίς διάθεση εξυπηρέτησης προσωπικών συμφερόντων, αλλά με αδιαμφισβήτητη αποφασιστικότητα να υπηρετήσουμε, κάτω από αντίξοες συνθήκες και με προσωπικές θυσίες, τους συμπολίτες μας.
Εκφράζουμε τη βαθιά μας λύπη και απογοήτευση, εάν ο κ. Σκυλακάκης κατά την άσκηση των καθηκόντων του στα δημόσια και υψηλόβαθμα αξιώματα, που υπηρέτησε έως σήμερα, λειτουργούσε διαφορετικά».
Γραφείο Δημάρχου
