γράφει ο
Κώστας Παπακοσμάς
Επιμένουμε να προσδοκούμε το... καλοκαίρι, έτσι η ιστορία μιας ακόμα παραλία της πόλης μας ξεδιπλώνεται μέσα και από τις αφηγήσεις των συμπολιτών μας, είναι αυτή της "Ραψάνης". Η φωτογραφία που δημοσιεύω είναι πολύ παλιά, τον Αύγουστο του 1941, τότε η ευρύτερη περιοχή και η παραλία ονομάζονταν "Φάληρο" από το κοσμικό κέντρο που υπήρχε και στέγαζε παράλληλα το Δημοτικό Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας. Μεταπολεμικά δυο χωροφύλακες από το χωριό της Ραψάνης στην Λάρισα "μένοντας" στην Καβάλα και μετά την συνταξιοδότηση τους, έδωσαν το όνομα του χωριού τους στην μικρή ψαροταβέρνα που δημιούργησαν.
Η ακτή προσιτή για τις συνοικίες γύρω από αυτή ήταν η ανάσα δροσιάς για τις ζεστές ημέρες του καλοκαιριού. Το κτίριο, το δεύτερο αριστερά, που σήμερα, μια άλλη κατασκευή, στεγάζει το Ναυτικό Μουσείο, ήταν τα Λουτρά "Τερμεντζή", Θερμά Θαλάσσια Λουτρά για όλες τις παθήσεις.. Διακρίνονται στο βάθος οι Αποθήκες ξυλείας Αποστολόπουλου, το σπίτι του αειμνήστου Αλέκου Δημόπουλου και στο.. βουνό η συνοικία της Αγίας Παρασκευής αλλά και το στρατιωτικό κτίριο μέσα στο σημερινό στρατόπεδο "Καρακώστα". Περισσότερα για την... ιστορία της περιοχής από τους αγαπητούς συμπολίτες.
Ο Ηλίας Τσαούσης με έγραψε: “Μπορούμε να δούμε και τη μεγάλη διάβρωση της ακτογραμμής (το φαινόμενο παρατηρείται σε όλες τις ακτογραμμές του νομού μας). Δείτε τι πλάτος έχει η αμμουδιά και κάντε σύγκριση με το σήμερα..”.
Η αναφορά του Ηλία Τσαούση πέρα της νοσταλγίας και της ιστορικής μνήμης, μας διδάσκουν και μέσω της θύμησης από τις φωτογραφίες.
Ο Ηλίας Φέσσας με έγραψε: “Πριν από Ραψανη ονομαζόταν Μπανιέρες και μετά Νεραΐδα. Ως Νεραΐδα είχε είσοδο μία δραχμή και παρείχε ντους φύλαξη ρούχων και από τον μπάρμπα Κώστα και παιχνίδια της θάλασσας.
Ο Δημήτρης Χατζηχρήστου με έγραψε: “Από την εξιστόρηση του θείου μου, που ήταν ένα από τα αδέρφια του πατέρα μου και ήταν μουσικός. Ο θείος μου έπαιζε ακορντεόν εκείνη την εποχή στα κέντρα. Μετά έφυγε μετανάστης στη Γερμανία όπου άνοιξε εστιατόριο. Όταν κλείναμε το βράδι (μεσάνυχτα και βάλε) τις πόρτες του μαγαζιού) βάζαμε ένα τσίπουρο οι δυο μας και πιάναμε παλιές ιστορίες. Αυτός μου είπε ότι η περιοχή λεγόταν "μπανιέρες" παλιότερα (ίσως από τα λουτρά που υπήρχαν) και ότι οι δύο χωροφύλακες που κατάγονταν από τη Ραψάνη της Λάρισας και υπηρετούσαν χρόνια στην Καβάλα, όταν βγήκαν στη σύνταξη, άνοιξαν το μαγαζί και το ονόμασαν "Ραψάνη". Ονομασία που σιγά - σιγά επικράτησε στην ευρύτερη περιοχή. Δίνω βάση στη μαρτυρία του, γιατί λόγω δουλειάς ήξερε καλά τι γινόταν στα κέντρα διασκέδασης εκείνης της εποχής. Μου είχε πει ακόμα ότι κάποια χρόνια λειτουργούσε και χειμερινή Ραψάνη που ήταν μάλλον στο στενό που βγάζει από την Παύλου Μελά, στη στοά της Μεγάλου Αλεξάνδρου”.
Λεόντιος Πετμεζάς με έγραψε: “ο μπαμπάς μου, που γεννήθηκε στην περιοχή έλεγε πως την αποκαλούσαν μπανιερες”.
Από την έρευνα, που έχω κάνει, έχει προκύψει ότι με Νομοθετικό διάταγμα το 1928 είχε απαγορευτεί η ανέγερση Καπναποθηκών στο παράλιο μέτωπο από το Φάληρο μέχρι το Παγοποιείο αφού είχε χαρακτηριστεί ώς τόπος περιπάτου των Καβαλιωτών . Η οδός που σήμερα είναι παράλληλη με την ακτή η Χρυσοστόμου Σμύρνης τότε είχε ονομασθεί. Παλαιότερα η οδός είχε τον χαρακτήρα λεωφόρου και ονομάζονταν "Μάρνης". Το δημοσίευμα είναι από τον ΚΥΡΗΚΑ την εφημερίδα που κυκλοφορούσε τότε στην Καβάλα.
Η γνώση θα πρέπει να είναι "κτήμα" των πολλών... Μια ακόμα φωτογραφία της ακτής... από την περιοχή της Αγίας Παρασκευής.
Όσο για τα πρόσωπα της φωτογραφίας... προσεχώς η αναλυτική περιγραφή, πότε και που δημοσιεύτηκε...
Ελευθέριος Παπαγιαννάκης μου έγραψε: “Στο βάθος, της φωτογραφίας, το μεγάλο, με πολλές Δόξες, καρνάγιο του μάστρο Μιχάλη Μοσχάτου, του Συμιακού.”
