Πρωτοσέλιδα

 

 

 

 

 

Το 19% του Αιγαίου θα πρέπει να κηρυχθεί «προστατευόμενη ζώνη», προκειμένου να προστατευθεί η μοναδική του βιοποικιλότητα. Στο συμπέρασμα αυτό, κατέληξε ελληνονορβηγικό ερευνητικό πρόγραμμα, το οποίο ανέλυσε τις ανθρώπινες δραστηριότητες στο Αιγαίο και τις επιπτώσεις τους σε σημαντικούς οικοτόπους και απειλούμενα είδη, προτείνοντας μέτρα και «χωροθετώντας» θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές. Εντός του προτεινόμενου δικτύου Θαλασσίων Προστατευόμενων Περιοχών εντοπίζονται και περιοχές στα ΒΑ και ΝΔ της Θάσου οι οποίες έχουν αναγνωριστεί ως περιοχές προτεραιότητας λόγω της σημαντικής οικολογικής σπουδαιότητας.

 

Κάτια Γιαννουκάκου 

 

Ειδικότερα, πρόκειται για το ερευνητικό πρόγραμμα με τον τίτλο «Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός στο Αιγαίο για τη διατήρηση και προστασία της βιοποικιλότητας» (MARISCA) το οποίο χαρτογράφησε το 2016 τα οικολογικά στοιχεία του Αιγαίου (οικοτόπους και βασικά είδη προτεραιότητας) και ανέλυσε τις ανθρώπινες δραστηριότητες και πιέσεις. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και το Institute of Marine Research (IMR) από τη Νορβηγία. Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτήθηκε από τον Χρηματοδοτικό Μηχανισμό του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου Περιόδου 20092014 και από Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Συντονιστής της επιστημονικής ομάδας ήταν ο αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Στέλιος Κατσανεβάκης.

 

Προτείνεται η δημιουργία δικτύου θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών

 

Στις περιοχές προτεραιότητας, λόγω της υψηλής οικολογικής σπουδαιότητάς τους, προτείνεται η δημιουργία ενός δικτύου θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, μέσα στις οποίες θα αποκλείονται δραστηριότητες που αποτελούν απειλή για τα θαλάσσια είδη και τους οικοτόπους, όπως η αλιεία, ενώ θα προσφέρονται εναλλακτικές μορφές οικονομικής ανάπτυξης που συμβαδίζουν με την προστασία του περιβάλλοντος, όπως η ήπια τουριστική ανάπτυξη. Η επιλογή των περιοχών προτεραιότητας στηρίζεται σε οικολογικά και κοινωνικο-οικονομικά κριτήρια και θεμελιώδεις αρχές, ώστε να επιτυγχάνεται επαρκής προστασία της βιοποικιλότητας με τρόπο που να περιορίζονται όσο γίνεται λιγότερο οι ανθρώπινες δραστηριότητες.

 

Αναντικατάστατης σπουδαιότητας οι περιοχές ΒΑ και ΝΔ της Θάσου

 

Εντός του προτεινόμενου δικτύου Θαλασσίων Προστατευόμενων Περιοχών εντοπίζονται και περιοχές στα ΒΑ και ΝΔ της Θάσου. Οι περιοχές αυτές, έχουν αναγνωριστεί ως περιοχές προτεραιότητας λόγω της σημαντικής οικολογικής σπουδαιότητάς τους που οφείλεται στην παρουσία θαλασσίων ειδών και οικοτόπων που προστατεύονται σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Για παράδειγμα, στις περιοχές αυτές σημαντική είναι η παρουσία θαλασσίων θηλαστικών (π.χ. το ρινοδέλφινο, η φώκαινα), θαλάσσιων πτηνών (π.χ. Μύχος, Θαλασσοκόρακας), προστατευόμενων βενθικών ειδών (πίννα, προστατευόμενοι σπόγγοι κλπ) αλλά και οικοτόπων (π.χ. λιβάδια Ποσειδωνίας, κοραλλιγενείς σχηματισμοί, πεδία γοργονιών κ.ά.) που προσφέρουν σημαντικές λειτουργίες και αγαθά τόσο στα είδη, όσο και στις ανθρώπινες κοινωνίες.

Προστασία με σεβασμό στην τοπική οικονομία Όπως εξηγεί στο Kavalanews ο κ. Κατσανεβάκης «Έχουμε καταλήξει σε χάρτες με τις πιο σημαντικές περιοχές που χρήζουν προστασίας (‘περιοχές προτεραιότητας’) και είναι σε μεγάλο βαθμό αναντικατάστατες για την προστασία της βιοποικιλότητας. Στις περιοχές αυτές υπάρχει γενικά χαμηλή παρουσία και ένταση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων σε σχέση με άλλες περιοχές του Αιγαίου αντίστοιχης οικολογικής σημασίας, και συνεπώς έχουν μικρότερο ‘κόστος’ εφαρμογής των διαχειριστικών δράσεων. Σημαντικό είναι να τονιστεί ότι η επιλογή των περιοχών προστασίας έχει πραγματοποιηθεί με σεβασμό στις υπάρχουσες δραστηριότητες που είναι σημαντικές για την οικονομία της Θάσου (π.χ. εξόρυξη υδρογονανθράκων, υψηλές πυκνότητες θαλασσίων μεταφορών, υδατοκαλλιέργειες). Οι δραστηριότητες αυτές έχουν αποκλειστεί από τις ζώνες προστασίας της βιοποικιλότητας, αλλά έχουν ενταχθεί σε άλλες διαχειριστικές ζώνες του σχεδίου. Τέλος, στις δύο

περιοχές προτεραιότητας προτείνεται μεταβολή του μοντέλου του μαζικού τουρισμού, ο οποίος εκτείνεται σε όλη τη παράκτια ζώνη του νησιού, και στροφή προς πιο εναλλακτικές μορφές τουρισμού και οικοτουρισμού».

 

Ποιες άλλες περιοχές έχουν χαρακτηριστεί ως αναντικατάστατες

 

Άλλες περιοχές που έχουν αναγνωριστεί ως αναντικατάστατες για τη διατήρηση και προστασία της βιοποικιλότητας τους Αιγαίου με αντίστοιχα οικολογικά και κοινωνικο-οικονομικά κριτήρια, είναι η περιοχή ΒΑ της Εύβοιας, ο Άγιος Ευστράτιος, η Κάρπαθος, η Μακρόνησος, η Κίμωλος, η Γυάρος. Στο προτεινόμενο δίκτυο θαλασσίων προστατευόμενων περιοχών έχουν ενσωματωθεί και οι ήδη ανακηρυγμένες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, όπως το Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου- Βορείων Σποράδων. Στην ανάλυση έχουν συνυπολογιστεί πάνω από 70 σημαντικά είδη και οικότοποι που απαντώνται στην περιοχή μελέτης, ενώ λήφθηκαν υπόψη σημαντικές δραστηριότητες που αποτελούν απειλές για τη

βιοποικιλότητα, όπως η αλιεία, ο μαζικός τουρισμός, ανάπτυξη μεγάλων αστικών κέντρων, η ναυσιπλοΐα, οι υδατοκαλλιέργειες, η εξόρυξη υδρογονανθράκων, παραθαλάσσιες βαριές βιομηχανίες κ.ά.